شامپو قلیایی چیست و چه تفاوتی با دیگر شامپو ها دارد؟

اگر برای مراقبت از موهای خود به دنبال محصولات متنوعی در بازار باشید، احتمالاً نام «شامپو قلیایی» را شنیده اید. اما شامپو قلیایی چیست و چرا ممکن است برای موهای شما مناسب یا نامناسب باشد؟ در این مقاله با زبانی ساده و کاربردی، به بررسی ماهیت شامپو قلیایی، فواید و معایب آن، نحوه استفاده صحیح و نکات مهم هنگام خرید می پردازیم. این راهنمای جامع به شما کمک می کند تا تصمیم بهتری درباره انتخاب شامپو متناسب با نوع مو و نیازهای آن بگیرید. اگر قصد خرید شامپو بدون سولفات را دارد نیز به این صفحه مراجعه نمایید.

شامپو قلیایی چیست؟

شامپو قلیایی به نوعی از شامپو گفته می شود که سطح pH آن بالاتر از مقدار خنثی (۷) باشد. در واقع، شامپوها را می توان از نظر pH در سه گروه اصلی طبقه بندی کرد:

• شامپوهای اسیدی (pH کمتر از ۷)
• شامپوهای خنثی (pH نزدیک به ۷)
• شامپوهای قلیایی (pH بالاتر از ۷)

وقتی می گوییم یک شامپو «قلیایی» است، یعنی مواد تشکیل دهنده ی آن به گونه ای تنظیم شده اند که pH نهایی محصول بیشتر از ۷ باشد. این ویژگی معمولاً باعث می شود تا شامپو قدرت پاک کنندگی بیشتری داشته باشد یا بتواند لایه های اضافی چربی، آلودگی و سلول های مرده را از روی پوست سر و ساقه مو پاک کند.

مفهوم pH در شامپو ها و اهمیت آن

pH معیاری است که میزان اسیدی یا قلیایی بودن یک محلول را نشان می دهد و در بازه ی ۰ تا ۱۴ اندازه گیری می شود. عدد pH=7 نشان دهنده ی حالت خنثی است؛ مقادیر کمتر از ۷ اسیدی و مقادیر بیشتر از ۷ قلیایی محسوب می شوند.

• کف سر و مو: به طور طبیعی پوست سر و تارهای مو تمایل کمی به اسیدی بودن دارند. لایه محافظ طبیعی پوست (موسوم به اسید منتل) معمولاً pH حدود ۴٫۵ تا ۵٫۵ دارد.
• اهمیت هماهنگی شامپو با pH پوست سر: اگر شامپویی بیش ازحد اسیدی یا قلیایی باشد، می تواند به ساختار طبیعی تار مو آسیب بزند و منجر به خشکی، شکنندگی، گره خوردن یا حتی التهاب پوست سر شود. بنابراین، انتخاب شامپویی با pH مناسب برای حفظ سلامت موها و پوست سر اهمیت دارد.

مزایای استفاده از شامپوهای قلیایی

هرچند شامپوهای قلیایی ممکن است برای همه ی افراد مناسب نباشند، اما در برخی موارد استفاده از آن ها می تواند مفید باشد:

• پاک کنندگی قوی: شامپوهای قلیایی نسبت به شامپوهای اسیدی، قدرت بیشتری در تمیزکردن آلودگی، چربی اضافی و بقایای محصولات حالت دهنده دارند.
• آماده سازی مو برای برخی فرآیندهای شیمیایی: پیش از رنگ کردن، دکلره یا مواد صاف کننده/فرکننده، گاهی از شامپو قلیایی استفاده می شود تا کوتیکول های مو باز شوند و مواد شیمیایی بهتر در ساقه مو نفوذ کنند.
• رفع پوسته های مرده و شوره: در برخی موارد، شامپوهای قلیایی می توانند سلول های مرده پوست کف سر را بهتر جدا کنند و به رفع شوره ی خفیف کمک نمایند. البته این نکته به نوع شوره و فرم شیمیایی شامپو نیز بستگی دارد.

معایب شامپو قلیایی

در کنار مزایای فوق، شامپوهای قلیایی ممکن است برای برخی افراد مشکلاتی را نیز به همراه داشته باشند:

• خشکی و زبری مو: از آنجایی که pH بالا باعث بازشدن کوتیکول های مو می شود، استفاده مکرر از شامپوهای قلیایی می تواند روغن طبیعی موها را بیش ازحد پاک کرده و در نتیجه منجر به خشکی و زبری مو شود.
• شکنندگی مو: موهایی که بیش ازحد تحت تأثیر عوامل قلیایی قرار می گیرند، به راحتی دچار موخوره و شکستگی می شوند. در این حالت تارهای مو ظاهر کدر پیدا می کنند و حالت پذیری آن ها دشوار می شود.
• تحریک پوست سر: pH بالاتر از حد طبیعی پوست ممکن است منجر به تحریک، خارش و التهاب پوست سر شود، به ویژه اگر پیش تر حساسیت یا مشکل پوستی وجود داشته باشد.
• عدم تناسب با برخی انواع مو: موهای خشک، نازک و آسیب دیده تحمل کمتری در برابر شوینده های شدید دارند؛ بنابراین استفاده از شامپوی قلیایی ممکن است به تشدید خشکی یا آسیب این موها بیانجامد.

بیشتر بخوانید: استعلام قیمت و خرید پودر دکلره

روش صحیح استفاده از شامپو قلیایی

اگر احساس می کنید موها یا پوست سرتان به دلیل چربی، آلودگی یا مصرف مکرر محصولات آرایشی نیازمند پاک سازی عمیق تر است، می توانید در برخی شرایط شامپو قلیایی را امتحان کنید. با این حال، چند نکته را حتماً در نظر بگیرید:

• استفاده محدود و متعادل: بهتر است شامپو قلیایی را به صورت روزمره و مداوم استفاده نکنید. بسته به نیاز موها، هرچند هفته یک بار یا در مواقع خاص (مثلاً قبل از رنگ یا دکلره) سراغ این شامپو بروید.
• ترکیب با نرم کننده یا ماسک های آبرسان: پس از شستشو با شامپوی قلیایی، استفاده از یک نرم کننده یا ماسک آبرسان با pH متعادل یا کمی اسیدی توصیه می شود. این کار به بسته شدن کوتیکول های مو و حفظ رطوبت کمک می کند.
• زمان ماندگاری روی مو: بهتر است شامپو قلیایی را بیش ازحد روی مو و پوست سر نگه ندارید. معمولاً ۱ تا ۲ دقیقه ماساژ ملایم کف سر کافی است.
• شستشو با آب ولرم یا خنک: استفاده از آب خیلی گرم می تواند اثر خشکی شامپوی قلیایی را تشدید کند. آب ولرم یا خنک کمک می کند کوتیکول های مو بهتر بسته شوند و مو کمتر دچار زبری و وز شود.

تفاوت شامپو قلیایی با شامپوهای اسیدی یا خنثی

• شامپوهای اسیدی (pH کمتر از ۷): این گروه عموماً ملایم تر بوده و کوتیکول مو را کمتر باز می کنند. برای موهای رنگ شده، آسیب دیده یا خشک مناسب ترند و به حفظ رطوبت طبیعی ساقه مو کمک می کنند.
• شامپوهای خنثی (pH حدود ۷): در این شامپوها سعی می شود تعادلی میان قدرت شویندگی و حفظ سلامت مو برقرار شود. برای استفاده ی عمومی و روزمره اغلب گزینه ی مناسبی هستند.
• شامپوهای قلیایی (pH بالاتر از ۷): قدرت تمیزکنندگی عمیق تری دارند اما ممکن است موها را خشک کنند. استفاده از این نوع شامپو معمولاً محدود به نیازهای خاص (مانند پاک سازی شدید، آماده سازی پیش از فرآیندهای شیمیایی و …) می شود.

نکات کلیدی برای انتخاب و خرید شامپو قلیایی

1. بررسی برچسب محصولات: پیش از خرید، حتماً برچسب ترکیبات را مطالعه کنید. اگر شامپو به صراحت به عنوان قلیایی معرفی نشده، ممکن است از عبارات دیگری مثل “Clarifying Shampoo” یا “Deep Cleansing Shampoo” برای بیان قدرت پاک کنندگی بالا استفاده شود.
2. توجه به نوع مو: اگر موهای شما شکننده، رنگ شده، فر یا خیلی خشک است، پیش از خرید شامپوی قلیایی با یک متخصص مشورت کنید. این شامپو ممکن است برای شما مناسب نباشد یا لازم باشد خیلی کم و با احتیاط مصرف شود.
3. استفاده از برندهای معتبر: همیشه سعی کنید از برندهای شناخته شده استفاده کنید که حداقل ترکیبات شیمیایی مضر در آن ها به کار رفته باشد.
4. نیازسنجی درست: اگر موهایتان خیلی چرب یا مستعد شوره است و با سایر شامپوها خوب تمیز نمی شود، شامپو قلیایی می تواند یک گزینه موقت باشد. اما برای حل ریشه ای مشکل، مشاوره با متخصص پوست و مو را در نظر بگیرید.

جمع بندی

شامپو قلیایی چیست؟ در پاسخ می توان گفت محصولی با pH بالاتر از ۷ که برای پاک سازی عمیق پوست سر و موها طراحی شده است. این شامپوها قادرند آلودگی، چربی، بقایای محصولات آرایشی و سلول های مرده را بهتر پاک کنند. بااین حال، استفاده ی مکرر از شامپو قلیایی می تواند منجر به خشکی، شکنندگی و تحریک پوست سر شود. بنابراین، پیش از انتخاب یا جایگزینی شامپو معمولی خود با شامپوی قلیایی، حتماً نوع مو و شرایط خاص آن را در نظر بگیرید. در صورت نیاز، شامپو قلیایی را به صورت دوره ای یا پیش از انجام عملیات شیمیایی (مانند رنگ یا دکلره) استفاده کنید و پس از آن، حتماً از نرم کننده ها و ماسک های تغذیه کننده بهره ببرید. با رعایت این نکات، می توانید سلامت و شادابی موهای خود را حفظ کرده و در عین حال از مزیت پاک کنندگی عمیق شامپوهای قلیایی بهره مند شوید