SPF چیست و چه مقدار آن مناسب است؟

در دنیایی که پوست ما هر روز در معرض تهدید اشعه های مضر خورشید قرار دارد، انتخاب یک ضدآفتاب مناسب دیگر صرفاً یک انتخاب زیبایی نیست؛ بلکه ضرورتی برای حفظ سلامت، جوانی و حتی ایمنی پوست محسوب می شود. در همین راستا، اصطلاح SPF بارها و بارها روی بسته بندی محصولات مراقبت از پوست به چشم می خورد. اما واقعاً SPF به چه معناست؟ چرا این عدد تا این حد اهمیت دارد؟ آیا همیشه باید به دنبال SPF بالاتر باشیم؟ این مقاله راهنمایی کامل و علمی برای پاسخ به این سؤالات است.

SPF چیست و چه مفهومی دارد؟

SPF مخفف عبارت Sun Protection Factor است و به صورت علمی، نشان دهنده ی میزان محافظتی است که یک ضدآفتاب در برابر اشعه فرابنفش نوع B (UVB) فراهم می کند. این اشعه، عامل اصلی آفتاب سوختگی، تحریک سطح پوست و یکی از دلایل سرطان های پوستی است. SPF تعیین می کند که چقدر زمان طول می کشد تا پوست شما در معرض نور خورشید دچار قرمزی شود. به عنوان مثال، اگر بدون ضدآفتاب پوست شما در ده دقیقه دچار آفتاب سوختگی شود، استفاده از یک کرم با SPF مناسب، این زمان را چندین برابر افزایش می دهد. البته این محاسبه در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده دقیق از مقدار استاندارد کرم انجام می شود، چیزی که در استفاده روزمره معمولاً رعایت نمی شود. در کنار استفاده از ضد آفتاب برای سلامت پوست حتما از روغن آرگان اصل نیز استفاده نمایید.

عدد SPF چه تفاوتی در محافظت ایجاد می‌کند؟

• SPF 15
  حدود ۹۳ درصد از اشعه فرابنفش نوع B (UVB) را فیلتر می‌کند. این میزان محافظت برای استفاده در فضاهای بسته، شرایط کم‌نور یا روزهای ابری مناسب است، اما در مواجهه با تابش مستقیم خورشید کفایت نمی‌کند.
• SPF 30
  توانایی فیلتر کردن تقریباً ۹۷ درصد از اشعه UVB را دارد. این عدد به‌عنوان سطحی استاندارد برای استفاده روزمره در محیط‌های شهری یا نیمه‌آفتابی توصیه می‌شود و از نظر بالینی سطح محافظت مؤثری ایجاد می‌کند.
• SPF 50
  حدود ۹۸ درصد از اشعه UVB را مسدود می‌سازد. این سطح از محافظت برای افرادی با پوست روشن یا حساس، کودکان، و کسانی که در معرض تابش شدید نور آفتاب قرار دارند، به‌ویژه در ارتفاعات یا مناطق گرمسیری، توصیه می‌شود.
• SPF 100
  قادر است حدود ۹۹ درصد از اشعه UVB را مهار کند. با این حال، تفاوت آن با SPF 50 از نظر محافظتی بسیار ناچیز است. این مقدار اغلب موجب ایجاد حس امنیت کاذب در مصرف‌کننده می‌شود و اگر تمدید مرتب انجام نشود، کارایی واقعی آن کاهش می‌یابد.

بیشتر بخوانید: خرید لاک ناخن رنگ های تابستانی و جذاب

آیا SPF بالا همیشه بهتر است؟

افزایش عدد SPF، لزوماً به معنای محافظت کامل تر نیست. مثلاً تفاوت بین SPF 30 و SPF 50 از نظر مسدودسازی اشعه UVB فقط چند درصد است. در عوض، SPF بالا ممکن است حس امنیت کاذب ایجاد کند و موجب شود مصرف کننده تمدید کرم را فراموش کند. متخصصان پوست تأکید دارند که استفاده صحیح و به موقع از ضدآفتاب با SPF متوسط به بالا، مؤثرتر از استفاده نامنظم از کرم هایی با SPF خیلی بالا است.

کدامSPF مناسب نوع پوست و شرایط زندگی شماست؟

انتخاب SPF باید بر اساس رنگ پوست، نوع پوست، میزان قرارگیری در آفتاب و سبک زندگی انجام شود. افرادی با پوست روشن یا حساس، یا کسانی که سابقه آفتاب سوختگی دارند، بهتر است از ضدآفتاب هایی با محافظت بالا استفاده کنند. در مقابل، افرادی که بیشتر در فضاهای داخلی هستند، می توانند از ضدآفتاب هایی با SPF متوسط بهره ببرند. البته فرقی نمی کند نوع پوست شما چیست؛ اگر در فضای باز هستید یا در برابر سطوح بازتابنده مانند آب، فلز یا برف قرار دارید، استفاده از محصولی با SPF بالا و طیف گسترده ضروری است.

ضدآفتاب طیف گسترده چیست؟

ضدآفتاب طیف گسترده یا Broad Spectrum از پوست در برابر هر دو اشعه UVA و UVB محافظت می کند. در حالی که SPF تنها عددی برای محافظت در برابر UVB است، ضدآفتاب طیف گسترده با استفاده از ترکیباتی مثل زینک اکساید یا آووبنزون، می تواند از تخریب عمیق پوست جلوگیری کند. بدون این ویژگی، حتی ضدآفتاب هایی با SPF بالا نیز نمی توانند از پیری زودرس یا آسیب سلولی جلوگیری کنند.

آیا ضدآفتاب باید تمدید شود؟

حتی بهترین کرم ضدآفتاب هم بعد از مدتی تأثیر خود را از دست می دهد. عوامل محیطی مانند تعریق، تماس با آب، لمس مداوم پوست و اصطکاک با لباس، اثربخشی کرم را کاهش می دهد. توصیه می شود هر دو تا سه ساعت، به ویژه در فضای باز یا هنگام ورزش، ضدآفتاب را تجدید کنید.

تأثیر نوع پوست در انتخاب SPF

• پوست های روشن معمولاً حساس تر هستند و به محافظت بیشتری نیاز دارند.
• پوست های تیره مقاومت نسبی بیشتری دارند اما همچنان باید از ضدآفتاب استفاده کنند.
• پوست های چرب بهتر است از کرم های سبک، فاقد چربی و غیرکومدون زا استفاده کنند.
• پوست های خشک به محصولات مرطوب کننده و غنی تر نیاز دارند تا اثر هم زمان مراقبت و محافظت را فراهم کنند.

نتیجه گیری
SPF تنها یک عدد نیست؛ بلکه بخش مهمی از استراتژی روزانه مراقبت از پوست است. اگرچه عدد SPF نشان دهنده ی سطحی از محافظت در برابر آفتاب است، اما تکیه بر آن به تنهایی کافی نیست. انتخاب یک ضدآفتاب مناسب باید با در نظر گرفتن نوع پوست، سبک زندگی، ساعت قرارگیری در معرض آفتاب و ترکیبات تشکیل دهنده محصول انجام شود. همچنین، استفاده درست، به مقدار کافی و تمدید مرتب ضدآفتاب اهمیت بیشتری از عدد SPF دارد. در واقع، ضدآفتاب نه فقط یک محصول آرایشی، بلکه بخشی از بهداشت فردی و ایمنی پوست است. استفاده ی روزانه از آن می تواند تفاوتی چشمگیر در کیفیت، شادابی و سلامت پوست در بلندمدت ایجاد کند. پس اگر به دنبال پوستی جوان، شفاف و سالم هستید، امروز بهترین زمان برای آغاز استفاده آگاهانه و دائمی از ضدآفتاب است.